26 | 09 | 2017
Bölmələr
Axırıncı nömrə

Arxiv
Axtarış
Ən çox oxunanlar
Hava proqnozu
Ziyarətçilərimiz

free counters

Зун я и девирдин, зи халкьдин билбил...

Шаирвал сенят ваъ, Аллагьдин гунуг я- лугьуда- шаиррин руьгь цаварал, кIвачер чилел, накьвадал кIанда. Магьсим Магьсимов  гьа ихьтин-кIвачер чилел, накьвадал алай, гъиле юкъуз пер, дергес, йифиз къелем авай шаир я.  
Магьсим кьудкъад яш тамам жезвай “Гусар- КцIарин” кIеви дуст я. Къе халкьдин мецераллай адан цIудралди  шиирарни сифте чи газетдин чинра чап хьана.  Магьсиман поэзияда кьилин чка кьелечI гьиссерив ацIанвай лирикади, ватанэгьлийрикай ва гьакIни заманада расалмиш жезвай татугунрикай кхьенвай сатирадин ва критикадин шиирри кьазва.

 

 

Бакуда шаирдин “Зи рикIин гьарай” ва “Хиялар” тIварар алай кьве ктаб басма хьана. “Аман эллер” тIвар алай пуд лагьай ктаб чапдиз гьазур тир са чIавуз ам азарлу хьана, рикI операция авунин мажбурвилик акатна.
Агъадик чна Магьсим Магьсимован са шумуд шиир чапзава, адаз фад кIвачел къарагъун, гъиле пер кьуна гатфарин кIвалахрик эгечIун, кьел квай  цIийи шиирралди кIелчийриз хвеши авун мурадзава.


     Вучна за?

Кепекар хьиз харжна жуван жегьилвал,
Са вахтара за кIус гьайиф татана.
КьатIанач за чи уьмуьрдин куьруьвал:
Къенин кIвалах, ахпа хьурай, лагьана.

Къенин кIвалах вегьена гьакI пакадал,
Уьмуьрдикай гьикьван йисар пучна за?!
И уьмуьрда вуч амукьна арадал?
Вуч авуна кIанзавай тир, вучна за?


Са дустуни
лагьана заз
Са дустуни лагьана заз:
-Багьа гузва ктаб на.
Вад манатдихъ ктаб жедан?
Мийир ихьтин тIалаб на.

Хъел атана, адан гъиляй
Вахчуна за ктабни,
Къвазиз хьанач, ахпа адаз
Гана ихьтин жавабни:

-На гьар йифиз югъ жедалди
Ширин ахвар ийиз, дуст.
За гьа чIавуз вилиз гъуд гуз
И шиирар кхьиз, дуст.

За кхьизвай а шиирра
Зи рикIин цIай, тIал ава,
За кхьизвай гьар са цIарцIе
Зи дидедин чIал ава.

Лезги ктаб авачир кIвал,
Ам авачир хуьр жедан?
ЧIалан къадир авачирдаз
Дидед къадир чир жедан?!

Садра кьванни ахвар хана
Яраб ви рикI кудатIа?
Гьа са йифен ахварик на
Шумуд манат гудатIа?!

Жуванбур я, жуванбур
Чарадакай са писвални такур заз,
Халкьд арада ава гьуьрмет, хатур заз.
ЧIакьун патал як алачир санкьур гваз,
Гъуьлягъар хьиз зи гуьгъуьна авайбур:
Жуванбур я, жуванбур я, жуванбур.
Такунамаз чIалахъ жедач вилерал,
Кап алтадиз хвейитIани гъилерал.
Кьелен пар хьиз алай чпин къуьнерал,
Вучиз ятIан нагагь зи ял заланбур,
Жуванбур я, жуванбур я, жуванбур.

Вучда-гьикIда лугьуз чпин гатаз хур,
Алахънавай зи кIвалахар ийиз чIур.
Чпин хайи балайрикай югъ такур,
Гьамишани зал пехил, зун дакIанбур:
Жуванбур я, жуванбур я, жуванбур.

И кIвалахар нагагь за геж кьатIана:
Лянет хьурай!-ихьтинбуруз-лагьана!
ТIар хьайитIан, мурдар як хьиз атIана,
Гадрун патал гьа и за квез лагьайбур:
Жуванбур я, жуванбур я, жуванбур.


  Зун тажуб я
Зун тажуб я, гьамиша и са кардал,
Малум ятIан и кар вири магьалдиз:
ЗатI гьалтзавач нагагь зегьмет къачурдал
ЛагьайтIа, куьн фимир дерин хиялриз.

Йифиз-юкъуз зунжурдава кицI гъенел,
Каци анжах, къулан патав кеферда.
Гагь-гагь кцIиз фуни гуз къведач рикIел,
Каци неда чахъ галаз гьар сеферда.

КицIи хуьзва жуван кIвал-югъ датIана,
Тийижирди гьаятдивни тагудиз.
Каци анжах жирин туп хьиз ацIана,
Иесидин вилик квайди къакъудиз.

Чи арада инсанарни авазва,
Кацер хьтин, чи зегьметдиз уртахбур.
ГьакI канторда столд къулухъ ацукьна,
“Це”лугьузвай къекъверагар, алчахбур.
Зун тажуб я, и кардал заз аквазвай,
Кацин, кицIин дуван чпи авурай.
Чара касдин зегьметдал вил алайбур,
Дустар, анжах чи арада тахьурай!
   

  Зи душманриз
Сандухар ацIайтIан, ацIун тейиз вил,
Сарарив кьаз кIан я квез и цавни чил.
Гаф квадриз яргъалай акурла зи кьил,
Кьулукай гьакI гьим-гьам жакьваз
                                  хьурай куьн,
Гьич рекьин тавурай, аваз хьурай куьн.

Писни-хъсан чирун заз жедай четин
Зи акун, зи кьатIун жедачир дерин.
Закай зун жедачир, тахьанайтIа куьн
Зи рекьел тек-тек икI алаз хьурай куьн,
Гьич рекьин тавурай, аваз хьурай куьн.

КIандатIа яшлу хьуй, кIандатIа жаван,
Алчахдаз артухди хьайиди туш кIан.
Аллагьди авурай пис касдин дуван,
Гьамиша гьакI мет-кьил гатаз хьурай куьн,
Гьич рекьин тавурай, аваз хьурай куьн.

Зун я и девирдин, зи халкьдин билбил.
Куьн хьтин алчахриз агъуз тейир кьил.
Сада зуьрне ягъиз, муькуьда кьаз зил,
Гьа икIа- элекьиз, дакIваз хьурай куьн,
Гьич рекьин тавурай, аваз хьурай куьн.
 

   Ви гьунар туш
Вуч я гьуьрмет, са жув патал кайидан?
Шумудан рикI туна дуст на сиркеда?!
ГъвечIи-чIехи къуллугърални хьайитIан,
Акунач заз вун инсанрин жергеда.

Вун рахазва "гьуьрметдивни-гъейратдив",
Дардавайдав гуз хьайи туш гъил вавай.
Заз чизва хьи, жуван гьалал зегьметдив,
Хуьз жедай туш са юкъузни кьил вавай.

Вун дарвиле хвейиди я бубади,
"Мерд хьухь лугьуз"- кап алтадиз кьилелай.
Фу гайи тир ваз чи хуьруь, убади
Гъейратлуда тIуьр фу ракъуч рикIелай.

Я хуьр амач, я кIвал амач гила вахъ,
Паб-аялни ваз печатдай аквазва,
Зун-зун лугьуз межлисарни лап нагагь,
Вун хьтинбур гъейратдикай рахазва.

Авайди я захъ зи, вахъни ви кьатIун
Хуьх на рикIел и за лагьай гафар, дуст.
Къе межлисда вини кьиле чка кьун,
Ви гьунар туш, печатдин я гьунар, дуст.


Вун вуж ятIа за лугьун
Дуьзвиликай, гьахъуникай рахаз вун,
Ви нугъатда хьайиди туш абур, "дуст".
Яб акала, вун вуж ятIа, за лугьун:
Къе закай ви амукьайтIан хатур, "дуст".

Хкаж хьана вун агъуз жез, агъуз жез,
Килиг хъия туштIа садра кьулухъ на.
Хьайиди туш гьа чIавузни вахъ са мез,
Виш амалдив кьил хвейид я, язух на.
Ви рикI канач са чIавузни, санани,
Им зи халкь я, им зи хуьр я, лагьана.
ТиртIа эгер са суфатдин сагьиб вун,
Гьа суфатдиз къуллугъдай на датIана.
Накь коммунист, къе демократ, пака на
Гьи мезгьебдиз къуллугъдатIа чидач заз.
Гьа суфатдиз йикъа са ранг ягъана,
Гьим лам хьайтIа, палан хьана вун гьадаз.

Коммунистриз къе вуна икI лянетиз,
Бес партбилет туширни ви дамах, "дуст"?
Йикъа садан "лувардик" квай ченги хьиз,
Жедайдани итим икьван алчах. "дуст"?!
                                 1997-йис

  Пехилвал
ЧIуф аладриз парада,
Гьар са хуьре, убада:
Чаз, инсанрин арада,
ДакIан шеъ я пехилвал.

Жував гвайди таквадай,
Чарад пара аквадай,
Жув-жувакай дакIвадай,
Яман шеъ я пехилвал.

Ранг алачир лак хьтин,
КIвенкI алачир хак хьтин.
Къеняй недай квак хьтин,
Душман шеъ я пехилвал.
 
    
 ТIиб я вун
Акъатзавач вай гьич зи кьил,
Алкъвар ятIа, хиб ятIа вун?
Акьур чIавуз куцIур гудай,
Пас кьунавай риб ятIа вун?

Са куьнкайни авачир пай,
Эверайла тагудай гьай.
Рекьидалди харадик квай,
Къураматдин къиб ятIа вун?

Къушарикай ава са къуш,
Гьич садазни текъведай хуш,
Вич байкъуш я, тIварни байкъуш
Гьадан шараг тIиб ятIа вун?!


     Кьведар
  (Мецекай, чIалакай, гафуникай)
Ширин тир мез, гьар са касдин яракь я,
Вичин мез хуьз тежедай кас ахмакь я.

Ширин мецев ахъайда на виш ракIар,
Туькьуьл ятIа, а мецез на ягъ тIапIар.

Мецек са кIус кьванни квачтIани кIараб,
Гьикьван кIараб ада ханатIа яраб?!

Ширин шараб хьтин, ширин жеда гаф,
КвачтIа а гафунихъ са кIусни хилаф.

Михьи гаф, ширин гаф я земземдин яд,
Ам тикрар хъувуртIа, квахьда адан дад.

Межлисдал чарадан гаф атIудай кас,
Чир хьухь квез, къанмаздаз тирди и кар хас.

Чира алакьдатIа, на пара чIалар,
Абур ваз, ви халкьдиз, жеда дуст бакар.

Фикир тагуз, кIелзавайди ктабар-
Жакьван тийиз, недай касдиз я ухшар.