Жуван вацIуз хвал талгьун!

Райондин крар кьилиз акъуддай властдин чIехидан шаз ТIигьира, цIинин июндиз СтIура жемятрихъ галаз кьиле фейи гуьруьшра кичанвийри хкажай меселайрин арада хуьруьн мискIиндин хъсан тушир къенин гьалди асул чка кьазвай: сад лагьайди, мискIиндин пун хкатна уьцIуьнун кичIевал ава; кьвед лагьайди, эцигунин тарих цлал арабдалди 1796-йис къалурнавай имарат вучиз ятIани, гьукуматди хуьзвай тарихдинни медениятдин дараматдин сиягьрик акатнавач. МискIиндин зарулвиликай шикаятзавайбурукай сад ва садлагьайди яшар 80-ав агакьнавай Аслан халу я. Адан саки вири уьмуьр и дараматдин цларин арада фенва. Ваъ, Аслан халу я фекьи, яни мулла хьайиди туш. 1957-йисуз техникум акьалтIарай жегьилдин инициативадалди колхоздин гьамбарханадиз элкъуьрнавай и бинада ктабхана туькIуьрна. Гьа чIавалай пенсиядиз экъечIдалди ина кIвалахай Аслан Ягьяева са чIавара медреса хьайи дараматдал чан, ван гъана, кIелунал рикI алай, чпин савадлувал артухариз канзавай жегьилрин рехъ экуь авуна. 2012-йисан ноябрдиз хуьруьн ктабхана кIевна. Себебни къалурна хьи, кIелзавайбурун кьадар-145 кас-тIмил я. Белки Аслан халудин райондин, уьлкведин идарайриз, тешкилатриз хур вегьена чарар кхьинин себеб и кар ятIа? -Я стха, зун яшар алатнавай, начагъ са кас я, -лагьана чахъ галаз ихтилатдайла Аслан Ягьяева-чун вири диндихъ, Аллагьдихъ элкъуьн хъувунва. Зун адаз са кам мадни мукьвал я. Чна тавакъу авуна КцIарай шегьердин мискIиндин имам Феряддин эфенддиз эверна. А чан сагъ хьайида и кхьинар кIелна: дарамат эцигай тарих 1796-йис я! ГьикI лугьур кьван тир им къван, имни терез! За лугьузвач хьи, инаг туьхкIуьр хъия, зи хвани хьурай зеведиш. Зи, чи тIалаб ам я хьи, хуьруьн къадим са бина чкIун тавурай, ам берпа хъувуна къвез-хъфидайбурун, динэгьлийрин ихтиярдиз вахгурай! Гьахъ гафар я: чарабуру чпин хулаз вацI лагьайла, чна чи вацI вучиз хулаз элкъуьрда кьван? Муьжуьд пипIен дараматдин цларик, къавук белки и мискиндилайни виликан эцигунрин къванер, кьулар, материалар гала. Ам виликан гьалдиз хкайтIа, адакай меденятдин са пIипI, музей, мискIи хьиз менфят къачуз жеда. Виридалайни важиблуди: и хуьруьн чIехи-гъвечIи талгьана виридак такабур, хвешивал, секинвал акатда, абурун уьлкведа кьиле тухузвай сиясатдал чIалахъвал артух жеда. P.S. Чна и меселадин гьакъинда райондин меденятдин ва туризмадин идарадин зеведиш Давид Ибрамхалиловавай жузунар авуна. Давуд муаллимдин жаваб ихьтинди хьана: “Чи районда гила винел ахкъуднавай са шумуд медени абидедин, гьакIни Кичанрин хуьруьн мискIиндин тIвар галай цIийи сиягь гьукуматди хуьзвай тарихдинни меденятдин абидейрин жергедик кухтун патал чна республикадин медениятдин ва туризмадин министерстводиз ракъурнава. И мискIин туьхкIуьр хъувун министерстводи кьабулдай къарардилий гуьгъуьниз малум жеда.” Чун чIалахъ я: Кичанрин мискIин, гьакIни чи районда икьван чIавалди гьукуматди хуьзвай тарихдинни меденятдин абидейрин цIиргъиник акат тавунвай эменнияр винел ахкъудна, гуьгуьнна кухтуна къвезвай несилрив вахгуз алакьда чалай. Видади