Яргъалди ЧIугур канивал зи…

Пиралви руша вичин аялвилин кумирдикай роман арадал гъана.

Шаир Эйваз Гуьлалийрин Москвада кьиле фейи юбилейдин мярекатдикай макъала гьазурдайла, чихишчийрин арада чи фикир таниш тушир са тIварци желбна: Теяре Велиметова, Урусатдин Кхьирагрин КIватIалдин уьзвуь, машгьур манидар Муслим Магомаеван уьмуьрдикай кхьенвай романдин автор, литературада агалкьунриз килигна Сергей Есенинан тIварунихъ галай къизил медалдин сагьиб!
ТIебии, чна чирхчириз зенгерна, интернетдиз гьахьна. Са шумуд сайтина Теяре ханумдин уьмуьрдикай, кIвалахуникай, туькIуьрунрикай, агалкьунрикай хабаррал, макъалайрал раст атана.
2019-йисан вилик кьилера Урусатдин Кхьирагрин КIватIалдин уьзвуь Теяре Велиметовадин Муслим Магомаеваз талукьарнавай “Яргъалди чIугур канивал зи” (“Долгая любовь моя”) роман печатдай акъатна. Мартдиз Москвадин кьилив галай Видноеда и ктабдин презентация кьиле фена. Ктабдин Бакуда текьдиматдин мярекатдин вилик Теяре Велиметовади вичин уьмуьрдин асул муьгьуьббатдикай, Муслим Магомаевакай роман кхьинин идея кьилиз атуникай, и вакъиади уьмуьрда тур гелерикай ихтилатна.

1959-йисуз дидедиз хьайи Теяре, пиралви Агъамет халудин хизандин ирид лагьай ва эхиримжи эвлед я. И руш 12 яшиндаваз… ашукь хьана. “Адахлидин” тIварни Муслим Магомаев! Чакай гьикьванбур жуван сифте муаллимдал, гьиндистандин кинойрин къагьриманрал, машгьур шаиррал… ашукь хьанва?! Яшар финдавай и муьгьуьббат цIрада, туьхуьнда, са хъуьруьн галай хатире хьиз амукьда. Анжах цIи 60 йисан юбилей къейд авур чи къагьриманди вичин сифте муьгьуьббат вири уьмуьрда чанда хвена, вичихъ галаз экъуьрнава.
Мектеб акьалтIарна Волгограддин педагогикадин мектебдик экечIна, кIелер акьалтIарна, гъуьлуьз фена, диде хьана…
Адан уьмуьрда виридалайни рикIелай тефидай вакъиа 17 яшиндавайла, стхади гайи билетдалди Волгограддин Спортдин Сарайда Муслим Магомаеван концертдиз фейи юкъуз хьана.
-РикIелай алатдач,-лугьузва пиралвидин руша “Аталар” интернет-нешрдин мухбир Вагиф Адыгезаловаз гайи интервуьда-Зун гъиле са кIунчI цуькверни аваз адав агатна, игис хьана лап алкIана ва лагьана: “Зун ви ватанэгьли я!”. Адани “Вуч хъсан!”-жаваб хъгана заз.
Адан атирдин ни къениндалдин зи нерин хилера ама. Им адахъ галаз зи сифте ва эхиримжи гуьруьш хьана…
Теяре Велиметовади1982-йисалай Видноеда уьмуьрзава. Адан педагогвилин стаж 30 йисалай пара я. KIвалахдилай къерех вахт саки вири Муслим Магомаеван уьмуьр ва туькIуьрунар чируниз бахшнава.
-Зи уьмуьрда виридалайни заланди ам чавай къакъатай, руша заз “Кьена ви Магомаев!”- лагьай югъ хьана- къагьарди кьуна ихтилатзава Теяре ханумди-Чайковскийдин залдиз фейи зун садакайни регъуь тахьана аял хьиз ишезавай. Зун икI акур Урусатдин ТВ-дин I каналдин мухбирди завай интервуь къачуна, адаз талукьарнавай гунугдиз теклифна. Гуьгъуьнай Тамара Синявскаядихъ галаз чи гуьруьш хьана, адахъ галаз саналал I каналдин “Времечка” телегунигда иштиракна за. Гьа икI, жуван кумирдикай ктаб кхьинин фикирдиз атана зун.
И материал чна гьазурзавай вядеда редакциядиз Пиралдилай пуд мугьман атана. Доктор Элик Агъаметов чаз чизвай. Амай кьве ханумни ада текьдимна чаз:- зи вахар я- Чичек ва Теяре!
Чичек ханумди Бакуда уьмуьрзава. Теяре гьар хтайла Бакуда вахан хизандал илифзава, гьелбетда, кIвенкIвени-кIвенкIве вичин сифте ва куьтягь тежер муьгьуьббат тир чIехи маэстродин Фехри Хиябандавай сурал фена цуьквер эцигзава.
Чна сая, анжах гъвечIи ччанда пара авай Теяре ханумдихъ галаз ихтилатарна, уьмуьрдикай, тIуькIуьрунрикай, вилик эцигнавай планрикай жузуна.
-Гьар са шеъ чкадал ала. Шикаятдай гьахъ авач заз, лугьузва ада- Четинвилер пара хьанатIани, виридаз-гьахъсузвилериз, хиянатриз дурум гана. Хизан са гадани са руш ава захъ, хтулар метел атанва. Зун туькIуьрунрин геле гьатнава, и кар зи рикIивай я. Сифте за и романдин винел цIийи кьилелай кIвалах хъийида, тади галаз кхьенвай чкаяр гегьеншарда, ахпа фикирда кьунвай темаяр, кьисаяр ава, сагъвал хьурай!
Чнани лугьузва: сагъвал хьурай, урусдалди кхьизвай лезги руш, туькIуьрунра, ви уьмуьрда хъсан, хвешивал гъидай вакъиаяр вилив хуьзва чна!

“КцIар”