КIВАЧЕР ЧИЛЕЛ АЛАЙ, ФУ НАКЬВАДАЙ АКЪАТЗАВАЙ ШАИР

Шаир Магьсиман тIвар, туькIуьрунар кIелзавайбуруз хъсан таниш я. Вучиз лагьайтIа, ам халкьдин юкьва авай, адан дердияр хъсан чизвай, зегьметчи, кIвачер чилел алай, фу накьвадай акъатзавай шаир я. ГьакI хьайила адан чIаларни машгьур хьанва, халкьдин мецералла.
Алатай йисара шаирдин пуд ктаб (“Зи рикIин гьарай”, “Хиялар” ва “Аман Эллер”) басмадай акъатнава ва абур чи кIелчийриз пара беген хьанва.
Магьсим Магьсимова гьам хайи, гьакIни азербайжан чIаларалди, поэзиядин вири жуьрейра, гьар са кIелчи гъавурда акьадай руьгьда туькIуьрзава. Ам гьам хъсан лирик я, гьамни хци сатирик.
И мукьвара Магьсим Магьсимов дидедиз хьунин 72-йис тамам жезва. Чна чи газетдин кIеви дустуниз, халкьдин кани шаирдиз хайи югъ тебрик ийизва, чандин сагъвал тIалабзава ва адан шииррин са кIунч кIелзавайбуруз савкьат ийизва.

ДУЬНЯ

Амачиз хих*, вагьа**, я вун гургьагур
Колхозар, совхозар амач чаз акур.
Ягъана фабрикриз, заводризни кIур,
Гила чи гатукай зул хьана дуьня.

Чав капар ягъиз гуз, къуллугъар чпиз,
Гайи вядеяр такъудиз кьилиз.
КIаник мерседес, жип, бубайринди хьиз…
Ажеба, ялтахрив рул хьана дуьня.

Гагь терез дегишиз, гагь мизан абру,
Гагь суфат дегишиз, гагь иман абру,
Гагь балкIан дегишиз, гагь майдан абру,
Чаз нумра къведайбур бул хьана дуьня.

Дегишар жедай туш Магьсимавай тIул.
Гьахъуниз- гьахъ лугьуз, батIулдаз-батIул,
Чаз фурсар тагурай авайбуру пул:
Югъ-йиф абрун чанда, фул хьана, дуьня.

*мал кьулухъ финн патал лугьудай гаф;
** мал акъвазардайла лугьудай гаф.

СА ДУСТУНИ ЛАГЬАНА ЗАЗ

Са дустуни лагьана заз:
-Багьа гузва ктаб на.
Вад манатдихъ китаб жедан?
Мийир ихьтин тIалаб на.

Хъел атана, адан гъиляй,
Вахчуна за ктабни.
Къвазиз хьанач, ахпа адаз
Гана ихьтин жавабни:

-На гьар йифиз югъ жедалди,
Ширин ахвар ийиз, дуст…
За гьа чIавуз вилиз гъуд гуз,
И шиирар кхьиз, дуст.

За кхьизвай а шиирра,
Зи рикIин цIай, тIал ава,
За кхьизвай гьар са цIарцIе,
Зи дидедин чIал ава…

Лезги ктаб авачир кIвал…
Ам авачир хуьр жедан?
ЧIалан къадир авачирдаз,
Дидед къадир чир жедан?!

Садра кьванни ахвар хана
Яраб ви рикI кудатIа?
Гьа са йифен ахварик на,
Шумуд манат гудатIа?!

ЗУН ТАЖУБ Я

Зун тажуб я, гьамиша и са кардал:
Малум ятIан и кар вири магьалдиз.
ЗатI гьалтзавач нагагь зегьмет къачурдал
ЛагьайтIа, куьн фимир дерин хиялриз.

Йифиз-юкъуз зинжирдава кицI гъенел,
Каци анжах, къулан патав кеферда…
Гагь-гагь кицIиз фу гунни къведач рикIел,
Каци неда чахъ галаз гьар сеферда.

КицIи хуьзва жуван кIвал-югъ датIана,
Тийижирди гьаятдивни тагудиз.
Каци анжах жирин туп хьиз ацIана,
Иесидин вилик квайди къакъудиз…

Чи арада инсанарни авазва,
Кацер хьтин, чи зегьметдиз уртахбур.
ГьакI конторда столд кьулухъ ацукьна,
Це-лугьузвай, къекъверагар, алчахбур.

Зун тажуб я, и кардал заз аквазвай:
Кацин, кицIин дуван чпи авурай.
Чара касдин зегьметдал вил алайбур,
Дустар, анжах чи арада тахьурай!

БАГЪИША ДУСТ, БАГЪИША

За гьахъуниз-гьахъ лагьана гьамиша.
Нагагь ятIа багъиша зун, багъиша.

Са умуд я, са гиман я панагь зи,
Са куьнизни авайди туш темягь зи.
И дуьняда канивал я гунагь зи,
Багъиша зун, багъиша дуст, багъиша.

ИкI лагьана заз са дуьня акурда:
-Дердиникай хабар кьач дерт такурда,
АкьуначтIа белки зун ви гъавурда,
Багъиша зун, багъиша дуст, багъиша.

Са мус ятIан дуствилин гъал кIарнатIа,
Я хатадай за са нагьахъ карнатIа,
Гьар вуч ятIан, агь, за ви рикI тIарнатIа,
Багъиша зун, багъиша, дуст, багъиша.

Хъфизва зун гьа икI чIуру береда,
Рагъ дагъларихъ гьа хъфидай жуьреда.
Мад сагърай вун, анжах вавай жедатIа,
Багъиша зун, багъиша дуст, багъиша.

****

“Xəstəxana şeirləri” silsiləsindən

HƏKİM

Gəldim qəbuluna birinci dəfə

Qoy deyim dərdimi, biləsən, həkim.

Axşamlar təzyiqim hey qalxır, niyə?

Bilmirəm nədəndir görəsən, həkim.

 

Odur ki, deyirəm hey yana-yana,

Dinc durmur ürəyim, neyləyim buna?

Mənimçün yol varmı bundan o yana,

İstərəm düzünü deyəsən həkim.

 

Gül kimi həkimsən, qismətin də var,

Namusun, qeyrətin, ismətin də var,

Gözlərin yol çəkir, həsrətimi var?

Bəs niyə bikəfsən, niyə, sən həkim?

 

Qəm sənə yaraşmır, cavansan, cavan,

Nədəndir üzündə bu çiskin, duman?

Ancaq ki, dəryasan, elə bir ümman…

Mənim gözlərimdə beləsən həkim.

 

YARIMÇIQ İNSANA LƏNƏT

Ürəyim a dostlar, sınıq bir şüşə,

Günahsız künahkar oldum həmişə.

Çəkdiyim ah, nalə qalxsa da ərşə,

Demişəm həmişə-yalana lənət!

 

Birinə müqəddəs bir sirdir sevgi,

Birinə qar üstə ləpirdir sevgi.

Mənimçün əfsundur, səbirdir sevgi,

Sevgiyə biganə qalana lənət!

 

Ayıra bilməsən əyrini düzdən,

Padişah olsan da düşərsən gözdən.

Demək məndən olsun, eşitmək sizdən

Yaxşını yamana qatana lənət!

 

İstər çoban olsun, istəsə alim,

Gərək kamil ola, olursa hər kim.

Sən doğru deyirsən, ay şair Məhsim:

Həyatda yarımçıq insana lənət!

 

QARANQUŞ

Məni yaman duşundurur bəlkələr…

Yox, bunları mən demirəm hədər, boş.

Axı niyə, söylə görüm bu qədər,

Öz yuvandan didərginsən, qaranquş?

 

Bu dünyada nələr olmur, ah nələr?!

Bir-birinə bənzər olur talelər…

Sevən qəlbi bürüyəndə qəm, kədər,

Qalan hər şey yalan olur, qaranquş.

 

Dərd olmayan yoxdu, varsa de, hanı?

Tapammazsan gəzsən bütün dünyanı.

Hans namərd dağıdıbdır yuvanı?!

Ondan bezmək yaman olur, qaranquş.

 

Bəxtim atlı, mən də qaldım piyada…