Билал АДИЛОВ: “им чи халкьдин руьгьдиз гайи къимет хьиз кьабулзава за…”

Чи ватанэгьли, шаир Билал Адилов Италияда кьиле фейи
«Парнас-Анжело Ла Веккья» поэзиядин конкурсдин гъалиб хьана.

Билал Адилов СтIур хуьряй я. Азербайжандин Экономикадин Университет тафаватдив акьалтIарнава. 1000 –лай пара жуьреба макъалайрин автор, Бакуда сад лагьай лезги чапдин орган тир «Самур» газетдин пун кутурбурукай я.
Билал Адилов поэзиядиз 2010-йисуз атанва. Пуд улубдин автор я. Шиирар къецепатан ульквейра ва жуьреба альманахра чапдай акъатнава. 2015–йисуз Урусатдин Кхьирагрин КIватIалдин дипломдиз лайих хьанва. Ам Лермонтован тIварунихъ галай премиядин лауреат, Урусатдин Кхьирагрин КIватIалдин член я. Билал Адилован са кьадар шиирриз музыка кхьенва. Алатай йисуз и манийрикай ибарат яз кьиле фейи концертар Бакуда ва Дербентда килигзавайбуру хушдаказ кьабулна.
«Парнас-Анжело Ла Веккья» поэзиядин конкурсдин гъалибвал адан нубатдин, зурба агалкьун я.
Гъалибдихъ галаз гъвечIи ихтилат чна кIелзавайбурун дикъетдивни агакьарзава.

-Билал муаллим, чна Квез Италияда кьиле фейи «Парнас-Анжело ла Веккья» поэзиядин конкурсдин гъалиб хьун барка ийизва. Чи кIелзавайбуруз и конкурсдикай куьруь малумат ганайтIа хъсан жеда…

-Чан сагърай. Виридалай кIвенкIве заз и гъалибвал мубарак авур гьар са касдиз рикIин сидкьидай разивал малумариз канзава. «Парнас-Анжело Ла Веккья» тIвар алай конкурс гьар йисуз Италияда кьиле физва. Аниз саки вири уьлквейрай шаирри чпин эсерар ингилис чIалаз элкъуьрна рекье твазва. Конкурсда 5 номинация ава. Профессор Каложеро кьиле аваз жюриди махсус гьар номинациядай премия гун паталди вад шиир хкягъзава. Ахпа кьвед лагьай жюриди абурун арадайни пуд шиирдиз талукь чкаяр чара ийизва. Сад лагьай чка кьур касдиз медал ва диплом гузва. Адан шиир конкурсдин антологияда пуд чIалал-хайи, италиян ва ингилис чIаларал-чапдай акъудзава. Кьвед ва пуд лагьай чкаяр кьурбурни талукь медалар ва дипломриз лайих аквазва. Алай йисуз и чкаяр Франса Фазио (Италия) ва Ашок Кумаран (Гьиндистан) кьисметдиз аватна.
-Бес и конкурсда иштирак авун къарардиз Куьн гьикI хьана атана? Гъалиб хьуниз умудар авайни?

-Авайвал лагьайтIа, заз и конкурсдикай гьич са акьван малуматни авачир. Зи блогдин редактор тир, филолог Раида Ревшана шиир ракъурунин теклиф гайилани, за кIвенкIве и конкурсдикай малумат къачуна. Гъалиб хьунин умудрикай рахайтIа, дуьз лагьайтIа, гьич за пуд лагьай чкадикни умуд кутазвачир. 500-лай виниз эсердин арадай ви шиир хкягъун, нин кьилиз къведай?! Раида Ревшана «гьич тахьайтIа, тарихда вуна ана иштирак авуна лагьай са тIвар амукьрай…»- лагьана, зун саки мажбурна и кар авуниз… Белкини ам вич чIалахъ тир… Гаф атай чкадал лугьун герек я хьи, чи литература вилик тухун, ам дуьняда пропаганда авунин карда зи улубрин автор хьайи блогер Раида Ревшанан алахъунар, зегьметар пара я. Къе газетдин чинайни за адаз вичи кьунвай рекье мадни чIехи агалкуьнар хьун мурадзава.

-Конкурсдиз ракъурнавай шиир гьим тир ва вири шииррикай ам хкягъунин себеб вуч хьана?
-Чун кьве шиирдин винел акъвазнавай: «Йифен ихтилат» ва «Лекьрез». Абур кьведни ингилисдал элкъуьрни авуна чна. Амма эхирдай «Лекьрез» шиир рекье тун къарардиз атана. Вучиз ятIани, чаз халкьдин тIварцихъ галаз кьазвай са шиирдин винел акъвазиз кан хьана. Ингье, шиирдиз жюриди еке къимет гана. Им чи халкьдин винизвал, адан руьгьдиз гайи къимет хьиз кьабулзава чна, ва и кардини дамахдин гьиссер агудзава, хайи чIал, литература вилик тухун паталди мадни хъсан кIвалахуниз илгьам гузва.
                                                                                                     ***
Шад жедай кар я хьи, «Виридуьнядин Парнас» антологиядик сад лагьай сефер яз лезги чIалал кхьенвай шиир акатда, къецепатан уьлквейра авайбуруз и шиир ингилис чIалал кIелдай имканни жеда. Конкурсдин жюридин кьиле авай профессор Каложероди лагьайвал, «медениятдиз, поэзиядиз часпарар авач-ибур дуьняда инсанвилин кьилин девлет ва ислягьвилиз авай умудар я».
Чна Билал муаллимдиз мадни кьакьан кукIушар, цIийи агалкьунар тIалабзава, дуьнядин поэзиядин зурба акъажунра гъалиб хьун вилив хуьзва.

                               Лекьрез

Зун гьикI пехил жезва, акваз ви уьмуьр,
Ацукьун, къарагъун, лув гун–са суьгьуьр!

Кьакьанрин зурбавал ава ви чанда,
Вун пачагь, вун гьаким хайи маканда.

Бахтавар-авач ваз часпарар, варар…
Вуч хъсан-чидач ваз девиррин гарар…

Вуч хъсан-вун патал туш гьич тапарар,
Вуч хъсан-ви руьгьдал алач дапIарар.

Вун азад лишан я дагъларин синел,
Зун саки ксанва гъуьлягъдин гинел.

Секинвал хьанач заз, авач и чилел,
Чукура на гъамар, элкъуьгъ зи кьилел.

РикIиз ви патав жез кIанзава гьикьван,
Яраб ваз къведатIа зи гьарайдин ван?

КIаркIара, кIукIвара зун кьунвай зунжур,
Акъатин цаварал гъилеваз чуьнгуьр.

Азад гьиссерикай туькIуьрин мани,-
Ви руьгь за байихин, ша, лув гун зани…