Кьвед лагьай нефес хьиз жеда зун патав…

Теране Керимова-Оружова чи райондин Пирал хуьре дидедиз хьанва. Урусатдин Тула шегьерда медицинадин чирвилер къачур Теранеди Москвадин чара-чара начагъханайра аялрин духтур хьиз кIвалахна ва алай чIавузни и кар гъакъисагъвилелди давамарзава. Амма поэзиядиз авай гьевесди ам литературадизни мукьваларнава. Мектебдин йисара Азербайжан, ахпани урус чIаларал шиирар кхьенатIани, хайи чIалал туькIуьрун адан кьилин къастарикай сад яз амукьнавай. Теране вичин ниятдин гуьгъуьна фена. Москвада лезгийрин културадин меркезда хайи чIалан грамматика хъсандаказ чирай Теране Оружовади гила дидедин чIалални шиирар кхьизва. Хайи Ватандиз ва чилиз авай багъривал, канивилин гьиссер, дидедин чIалаз икрам авунин важибвал, чи тарихдал, пунарал дамах авун-адан поэзиядин кьилин мотивар я.

Теране Керимова-Оружова

И дуьняда

БицIеквал фад фена-а верцIи вяде,
Гъам патал ханайни, вуна зун, диде?
Гъил хьанач садрани бубадин гъиле,-
Етимвал акуна чIана дуьняда.

Вуна гьикI кьадайтIа, зун аял чIавуз,
Кьисметди шутанна гьакI дердер кулуз,
Амукьна “за вучин, за гьикIин”- лугьуз,
Йисарин азабри кана дуьняда.

Вилер ахъайнатIан, бахтавар гатуз,
Уьмуьр ухшар хьана перишан зулуз.
КьецIил хилел амай са пеш хьиз хъухъуз,
Залум саврухрилай къана дуьняда.

Чанда хъуьтIуьн аяз, кьилеллайди-хар,
Алахъна парабур алем ийиз дар,
Къвердивай заланбур хьана зи парар-
Бахт гьиниз квахьнатIа фана дуьняда?!

Куьтягь тахьай нехиш

За эквер къачуна гьикI гъетерикай,
Ахварар квахьнавай варз алай йифиз.
Шагьдагъдин яйлахрин пак цуькверикай,
Халича храна экуьнлай ярдиз.

Ракъин нурарикай хуш тIебиатдин,
За жуван канидаз чимивал кьуна.
Михьи тир гьиссер хьиз чи муьгьуьбатдин,
Юзазвай гъилерив нехишра туна.

Фагьум гуз агакьнач, са цуьк зи гине,
ГьикI уьцIуь накъвари
шуьткьуьрна тамам…
Регьм ая, сад Аллагь, вуна куьмек це,
Хуьх вуна эделвейс, чаз гумир дерт-гъам…

Эгьей, бахтавар лекь, сувун романтик,
Лув гуз кьакьанрилай акъудмир на рикI!
Цуьк хуьх къадайрикай, чидатIа ваз гьикI,
Тамир зи нехишрин са пай вуна икI…

Зун жеда патав

Эсерар кхьидай, за шаир тиртIа,
Ви вилера авай гур алемдикай,
Эгер а чарчарди тухудачиртIа,
Къакъудиз жедачир зун къелемдикай…

Им яни ви кьисмет- дердер авай рикI,
Хажалат вун патал я белки жаза?
Гъамарин жигъиррай килигна за гьикI-
Чанда тIал акуна, дамарра суза.

Накъвар на туькьуьниз, заз къалур тежез,
Къенекай гьуьл хьанвай,
руьгьдавай цифер.
Абурун кьулухъай, хкатиз кичIез,
Вун рагъ хьиз аквазвай-сивик
галай хъвер…

Бахтавар дуьнядихъ вучиз вил кумач,
Саданни умудар вучиз гумач вав?!
За жув сагъ амай кьван, вун рекьиз тадач,-
Кьвед лагьай нефес хьиз жеда зун патав!

Адетар хуьн чна

Хьар кутуна фу ийиз чаз чирайди тир бадейри,
Алугаяр гьикI ийида-къалурнай чаз дидейри.
Я тинидик гъвар кутазмач, хесетрихъ кьел галамач,
Я чаз чидай а кимерал кьегьaльвилер аламач.

Сав, нутIуфа, калар жедай гьар са чIавуз къапара,
ИситIадив чаяр хъвадай мани аваз япара.
Амач гила тIач чидай сад, къафундик кьел галамач,
Вучиз бес лагь, чи адетрик лезгидин гел галамач?

Экуьн кьиляй ацукьна гьикI дидейри квар агъурдай,
Канивилив баяд лугьуз вичин бицIек къугъурдай.
Гьазур жедай дуьдгъвер галай саф тугъадин булахар,
ВутI хьанатIа атир галай мили къатух-къаймахар?

Садра танур кайи чIавуз хуьрелай ни алахьдай,
Эхь, виридан сиверай гьикI цIаран ятар авахьдай,
Танурда фу гьикI чрада- чи жегьилриз чизавач,
Фуни тIунутI чи хуьрериз къе шегьердай гъизава.

КIвалера гам ршадайла вирида ам храдай,
Жегьил рушар, сусари гьикI демерикай рахадай.
Амач я гам, амач кIентIер- яргъи рушан рамагар,
Вучиз гузмач, жегьизар хьиз нехиш авай сумагар?

ХъуьтIуьн юкъуз гьар навадин гуьлуьт- чуьвек алукIдай,
Агъвандал гъил алаз-алаз экуьнин яр алукьдай.
Чхра амач, амач хрун, меле мани лугьунни,
Квадар тийин адетар чи, квахьда ахпа гьа чунни.

“Садакай кьудар”
циклдай

Вири халкьди дамахзавай,
Шагьдагъдилай авахьзавай,
Къекъвез вацIук акахьзавай,
Гур чарчардиз ухшар я вун
***
Гагь рагъул жез, гагьни дуру,
Гагь нав гудай, гагьни- чуру.
Гагьни къарар жеда “чIуру”,
Дили селдиз ухшар я вун!
***
Кьвалар атIуз алахънавай,
Кьер чукIуриз алахьзавай,
Гъулгъула тваз секин жезвай,
Кьулан вацIуз ухшар я вун!
***
Кьарай квахьна жував рахаз,
Гьар кар вуна рикIик кутаз….
Лукьлукьариз къатиз ргаз,
Са вулкандиз ухшар я вун!
***
ЦIайлапан хьиз гугрумариз,
Цавун аршдиз лап акъатиз,
Чаз мичIера рехъ къалуриз,
Битав вацраз ухшар я вун!
***
Тамун юкьвал миргер алай,
Булах я вун гьикьван ацIай….
Нурарикай на гузва пай,
Эхь, ракъиниз ухшар я вун!