хайи хуьруьз гуьмбет хьана хтана

ЭчIехуьруьн мектебдин гъенел Мегьман Абдуллаеван гуьмбет эцигна

Мегьман Гьажибаладин хва Абдуллаев 1894-йисуз КцIар райондин ЭчIехуьре дидедиз хьана. ЦIийи мектебар эцигунихъ, савадсузвал арадай акъудунихъ вичин чIехи пай кутур муаллим I937-йисуз “халкьдин душман”  лагьай тIагъма алкIурна, дустагъна Сибирдиз суьргуьндиз акъуднай. I942-йисуз яргъал Архангелск вилаятда рагьметдиз фена лагьай хабар агакьнавайтIани, багърийрин, иллахьи уьмуьрдин юлдаш Хансенеман вили рехъ хуьзмай… Вич нагьахъдай тушир кьван…
Мегьман Абдуллаев эхир хьи, хайи хуьруьз-веледрин, кIанибурун гуьруьшдиз хтана. 76 йисалай кьулухъ, вични авайдалайни мягькем, гужлу хьана… гуьмбетдиз элкъвена!
25-майдиз ЭчIехуруьн кьуьчейра чIехи гъалабалух авай. ЦIийи гатфарин иер береда, дигай тIебиатдин хурал алай и макандиз къвезвай мугьманрин сан-гьисаб авачир.
Хуьруьн мектебдин гъен инсанрив ацIанвай. Къе хуьруьнвияр са аламатдин кардин шагьид тир. Гьар аямдиз вичин гьукм ава кьван. Са береда гъилер далудал, рикI-иман хизандив, тарс гузвай аялрив гваз, кьулухъ вил ягъаз-ягъаз дустагъ авур Мегьман Абдуллаеван гуьмбет ахъайзавай. Эхь, чилин ирид паюнилай са пай кьазвай гьукуматдин туькьуьл сиясатдин “чIулав 37-йисан гад” и хуьруьзни атанай…
ЦIийиз эцигнавай мектебдин гъенел чIехи мярекат кьиле фена. Ра-йондин крар кьилиз акъуддай властдин чIехидан мавин Алиф Мамедова мярекат ахъайна, алай аямда уьлкведа кьиле физвай зурба туькIуьрунрикай, кьиле физвай эцигунрин кIвалахрикай ихтилатна. Къенин мярекатни чи уьлкведа тарихдин гелер, пак инсанар винел ахкъуд хъувунин, абуруз чеб лайих тир тIвар хъугунин рекье гьукуматди вегьизвай камарикай тирди къейдна, Мегьман Абдуллаеван уьмуьр гилан жегьилар паталди чешне тирди лагьана.
Мегьман муаллимдин рухваяр Дагъустандин халкьдин артист, искусствойрин лайихлу деятел, тIвар-ван авай шаир, композитор, драматург Асеф Мегьман, дуьнядин са шумуд илимрин академийрин гьа-къикъи член, “Шуьгьрет” ордендиз лайих акунвай илимрин доктор Камал Абдуллаев, Дагъустан-Азербайжан Дуствилин Тешкилатдин президент Абдулкъафар Агьмедов, райондин културадин отделдин зеведиш Давуд Ибрамхалилов, генерал-лейтенант Яшар Айдемиров, райондин крар кьилиз акъуддай властдин чIехидан  хуьре векил Къазихан Селимханов, гьакIни и макъаладин автор Эйваз Гуьлалиев мярекатдал рахана, чпин фикирар, мурадар мецел гъана.
Гуьмбетдин лент, Асеф Мегьманан мурад яз, бубадин чин такур гъвечIи хва академик Камал Абдуллаева атана ахъайна. Мектебдин аялри шиирар кIелна, манияр лагьана.
Мярекат мектебдин цIийи дараматдин иер, чIехи залда суфрадин къерехда давам хъхьана.
                                    Эйваз Гуьлалиев,
                                                     ЭчIехуьр