ЧIал амай кьван халкь рекьидач

21-Феврал Виридуьнядин Халкьарин Дидед ЧIалан Йикъаз талукь цIинин йисан мярекат Хару Сенятдин Мектебда кьиле фена.

Мярекат кьиле тухун 6-нумрадин мектебдин шагирд Иера Мурадхановадални 3-нумрадин мектебдин шагирд Эдмар Мустафаевал ихтибарнавай. И кьилемаз лугьун хьи, абур чпин кIвалахдин вягьтедай хъсандаказ атана.

-Адан тарих 1952-йисалай гатIуннава-лагьана абуру-Гьа йисан 21-февралдиз бенгал чIал патал гьукуматдин чIалан статус тIалаб авур рагъэкъечIдай Пакистандин агьалияр куьчейриз акъатнай. Бенгал чIалан таъсиб чIугвазвай динж инсанар гьукуматдин аскеррин гуьллейриз туьш хьанай. Гьа юкъуз шумудни са студентдин уьмуьр кьатI хьанай. Абурун мурад кьилиз акъатначиртIани, абуру цайи тумари цIир ганай. Гуьгъуьнлай Бангладеш Республика арадиз гъайила а ивидалди кхьей тарих рикIел хканай…

1999-йисуз и вакъиа ЮНЕСКО-ди рикIел хкана. Гьа йисан 17-ноябрдиз вичин кьилин конференциядал и тешкилатди виридуьняда хайи чIалан югъ къейд авун къарардиз къачунай. 2000-йисалай кьил кутуна гьар йисан 21-февраль дуьнядин агьалийри сувар хьиз кьиле тухузва. 2000-йис  лагьайтIа, дуьнядин тарихда хайи чIалан йис хьиз гьатна. И фактари субутзавайвал, гьар са халкь патал адан дидед чIал багьани я, играмини.

Шегьердин 1-нумрадин мектебдин Азербайжан чIаланни литературадин муаллим  Уьлвия Мустафаевади чи уьлкведа девлетдинди тир Азербайжан чIал вилик тухун, мектебра ам хъсан чирун, гьакIни муькуь халкьарин чIаларал кIел-кхьин паталди кьиле тухванвай серенжемрикай ихтилат кудна.

-Шумуд йисар я дуьньядин агьалийри дидед чIалан югъ къейд ийиз. Вичин халкьдал, адан чIалал дамахзавай инсанар патал къенин югъ зурба сувар я, -лагьана ада- Гьар йисан 1-август Азербайжанда милли алфавитдинни чIалан сувар хьиз къейд ийизва. 2002-йисуз чи уьлкведин Евлах ва Мингечевир шегьерра “Дидед чIал” тIвар ганвай гуьмбетар ахъа авунва.

2-нумрадин мектебдин шагирд Илагье Лачиновади  инсанарин уьмуьрда чIал, дидед чIалан верцIивиликай чипин фикирар лагьана.

Чара-чара мектебра кIелзавай Экбера, Элнуреди, Тоня, София, Самир, Соня, Нарвик ва Шаная Азербайжан, лезги, урус ва ингилис чIаларал шиирар лагьана, чпи девлетдин чIал хъсандаказ чирзавай хьиз, дидед чIалавни къайгъударвилив, веледвилив эгечIзавайди, къецепатан чIаларизни майилвал авайди субутна.

Мярекатдал гаф къачур райондин тегьсилдин отделдин зеведиш Нифтали Ферзалиева аялариз хайи чIаларин  сувар тир и югъ барка авуна, мектебра кьиле тухванвай “Литературадин билижияр” тIвар алай кхьинрин конкурсдин нетижайрикай рахана.

Ада лап хъсан кхьинар аялрив кIелиз туна, тафаватдинбуриз грамотаяр, мектебдин зерятар пешкеш гана.